Về Yakitori
Hương thơm không thể cưỡng lại của thịt gà nướng than, những xiên thịt nhỏ vừa miệng mọng nước tràn đầy umami, và hương vị kết hợp hoàn hảo với bia. Đối với người Nhật, "Yakitori" (焼き鳥) là một món ăn vô cùng quen thuộc và được yêu thích, gợi lên cảm giác hoài niệm trong khi không ngừng phát triển. Được thưởng thức ở khắp nơi, từ những izakaya (quán rượu Nhật Bản) sôi động và những quầy hàng đường phố nhộn nhịp đến những bữa tối ấm cúng tại nhà, sự đơn giản thú vị và chiều sâu đáng ngạc nhiên của Yakitori hiện đang thu hút những người yêu ẩm thực ở Bắc Mỹ và xa hơn nữa.
Yakitori Bắt Đầu Khi Nào? Lịch Sử Nướng Xiên Từ Chim Hoang Dã
Lịch sử của Yakitori rất dài, mặc dù nguồn gốc chính xác của nó vẫn chưa rõ ràng. Tuy nhiên, các tài liệu từ thời Heian (794-1185 sau Công nguyên) đề cập đến một món ăn gọi là "toriyakimono" (các món chim nướng), cho thấy phong tục nướng chim hoang dã. "Yakitori" ban đầu này thường có thịt thú săn hoang dã như chim sẻ, chim cút và chim trĩ, được xiên và nướng trên than — khá khác so với Yakitori lấy thịt gà làm trung tâm ngày nay. Đến thời Edo (1603-1868), các tài liệu tham khảo về "yakitori" và "kushiyaki" (nướng xiên) xuất hiện trong các sách nấu ăn như Ryori Monogatari và Gorui Nichiyo Ryori Sho, và nguyên liệu ưa thích dần dần bắt đầu chuyển sang thịt gà.
Từ Meiji Đến Showa: Kỷ Nguyên Của Quầy Hàng Đường Phố Và Ẩm Thực Bình Dân
Vào thời Meiji (1868-1912), những miếng thịt gà vụn được xiên và nướng, nội tạng (motsu), và thậm chí cả nội tạng bò và lợn đã trở nên phổ biến trong tầng lớp lao động. Bản thân thịt gà là một thứ xa xỉ, vì vậy việc sử dụng sáng tạo các phần ít được ưa chuộng hơn để cung cấp bữa ăn giá cả phải chăng đã thúc đẩy sự lan rộng của văn hóa Yakitori. Giữa tình trạng thiếu lương thực sau Thế chiến II, các quầy hàng đường phố nướng nội tạng trên than đã mọc lên khắp các trung tâm đô thị. Từ năm 1945, nhiều quầy Yakitori — chỉ cần thiết bị đơn giản và nguyên liệu dễ kiếm — đã mọc lên ở các chợ đen ở những khu vực như Shimbashi và Shinjuku ở Tokyo. Sau đó, vào những năm 1950 và 60 (Showa 30), việc du nhập gà broiler từ Hoa Kỳ đã làm giảm đáng kể giá gia cầm. Điều này làm cho Yakitori trở nên dễ tiếp cận hơn, củng cố vị thế của nó trên toàn quốc như một món ăn hàng ngày được yêu thích, no bụng và thỏa mãn.
Chiều Sâu Của Yakitori: Nhiều Phần Cắt, Nhiều Hương Vị
Một phần quan trọng trong sức hấp dẫn của Yakitori nằm ở đặc tính riêng biệt của từng phần thịt gà. Đùi (momo), ức (mune), da (kawa), đuôi (bonjiri), gan (reba), mề (sunagimo), cổ (seseri), tim (hatsu) — mỗi loại mang lại kết cấu và hương vị độc đáo, khiến việc thử tất cả chúng trở thành một niềm vui.
Ở Nhật Bản, gia vị thường chia thành hai phong cách chính: shio (muối) và tare (nước sốt chấm dựa trên nước tương ngọt và mặn). Shio đơn giản là tăng cường umami tự nhiên của thịt gà, trong khi tare phủ lên các xiên và tạo ra lớp men thơm ngon, caramel hóa. Cả hai đều ngon, và việc chọn loại nào thường phụ thuộc vào sở thích cá nhân.
"Negima" — xiên thịt gà xen kẽ với các miếng hành lá dài Nhật Bản/hành Welsh (negi) — là một món cổ điển đặc biệt phổ biến. Thú vị thay, một giai thoại cho rằng "negima" ban đầu trong thời Edo thực ra là một món ăn kết hợp negi với cá ngừ (maguro), tiết lộ một lịch sử ẩn đáng ngạc nhiên trong Yakitori Nhật Bản!
"Gotouchi Yakitori": Phong Cách Địa Phương Khắp Nhật Bản
Yakitori đã phát triển thành các phong cách vùng miền độc đáo trên khắp Nhật Bản, được gọi là "Gotouchi Yakitori" (yakitori địa phương):
- Muroran (Hokkaido): Ở đây, "yakitori" thường đề cập đến xiên thịt lợn và hành tây, thường được phục vụ với một chút karashi (mù tạt Nhật Bản).
- Imabari (Tỉnh Ehime): Tỉnh Ehime chuyên về "yakitori không xiên," nơi thịt gà được ép và nướng trên tấm sắt nóng — một phong cách năng động sử dụng nhiệt độ cao.
- Fukuoka (Tỉnh Fukuoka): Nổi tiếng với da gà cực kỳ giòn (torikawa), nướng chậm đến mức hoàn hảo.
- Higashimatsuyama (Tỉnh Saitama): Nổi tiếng với Yakitori làm từ má lợn (kashira), phục vụ với miso tương ớt. Ở một số khu vực, Yakitori thậm chí có thể đề cập đến nội tạng lợn hoặc bò nướng, cho thấy thuật ngữ này không chỉ là tên một món ăn; đó là sự phản ánh của văn hóa ẩm thực địa phương.
Yakitori Hiện Đại: Từ Đồ Ăn Đường Phố Đến Ẩm Thực Cao Cấp
Trong những năm gần đây, Yakitori đã vượt qua nguồn gốc khiêm tốn của mình. Nó ngày càng được công nhận là một hình thức ẩm thực Nhật Bản tinh tế, xuất hiện trong các nhà hàng chuyên biệt và các cơ sở ẩm thực sáng tạo ưu tiên nguyên liệu chất lượng cao. Sử dụng jidori cao cấp (các giống gà thả vườn theo vùng như Hinai, Nagoya Cochin và Satsuma) hoặc các loại gà thương hiệu khác, các đầu bếp lành nghề kiểm soát tỉ mỉ nhiệt độ và thời gian nấu cho từng phần cắt. Trong tay họ, Yakitori đã phát triển thành thứ có thể gọi là "nghệ thuật trên xiên."
Trải Nghiệm Yakitori Tại Nhà
Công thức này hướng dẫn cách tạo ra Yakitori phong cách Nhật Bản chính thống bằng chảo chiên đơn giản tại nhà và cung cấp hướng dẫn từng bước, từ cách xiên thịt gà, đến làm nước sốt tare cổ điển và nắm vững các điểm chính của việc nướng.

Yoshiro Takahashi
HỒ SƠ
NGUYÊN LIỆU
KHẨU PHẦN 2
khoảng 8〜12 xiên
Công thức gốc (1X) cho 2 khẩu phần
Khi điều chỉnh số lượng, tỷ lệ một số nguyên liệu có thể cần điều chỉnh nhẹ. Hãy điều chỉnh theo khẩu vị của bạn.
- 2 đùi gà
- 2 thân hành lá Nhật
- 1 tsp. dầu ăn
- A3 tbsp. rượu sake nấu ăn
- A3 tbsp. nước tương
- A3 tbsp. rượu gạo ngọt Nhật Bản (mirin)
- A2 tbsp. đường
- xiên tre dài 12–18 cm (tùy theo nhu cầu)
CÁCH LÀM
- 1
Cắt bỏ phần mỡ và gân thừa từ đùi gà, sau đó cắt thành miếng lớn vừa miệng (khoảng 21 g mỗi miếng). Cắt hành lá thành khúc dài khoảng 2,5 cm. Trong một bát nhỏ, trộn đều rượu sake nấu ăn, nước tương, mirin và đường.

- 2
Bây giờ hãy xiên các nguyên liệu. Công thức này sẽ làm cả xiên chỉ có gà và xiên "negima" với hành. Đối với xiên chỉ có gà, đặt 4 miếng thịt lên một xiên, để một đầu xiên nhô ra một chút. Đối với xiên "negima" gà và hành, đầu tiên cho một miếng gà, rồi một khúc hành, và lặp lại. Cố gắng cho 3 miếng gà và 2 khúc hành. Tiếp tục làm cả hai loại xiên với phần thịt và hành còn lại.

- 3
Đun nóng chảo trên lửa vừa đến lớn và phết dầu ăn. Đặt các xiên vào chảo và chiên tất cả các mặt cho đến khi vàng đều. Lấy ra khỏi chảo.

- 4
Đổ hỗn hợp nước tương vào chảo và đun ngắn trên lửa vừa cho đến khi bắt đầu sệt lại. Cho các xiên trở lại chảo và nhanh chóng phủ đều tất cả các mặt bằng sốt bằng cách lật chúng trong chảo.

- 5
Tắt bếp ngay khi các xiên đã có lớp sốt bóng đẹp và màu nâu vàng, rồi bày ra đĩa. (Khi sốt bắt đầu đặc lại và phủ lên các xiên, hãy đảm bảo gà đã chín hoàn toàn trước khi lấy ra khỏi chảo. Nếu chảo đủ lớn, tất cả các xiên có thể được nấu cùng một lúc. Nếu cần nấu thành 2 mẻ, chỉ dùng 1/2 lượng sốt nước tương cho mỗi mẻ.)
An toàn khi nấu ănĐảm bảo gà đã chín hoàn toàn trước khi phục vụ.

ID công thức
69
Mẹo & Ghi chú
・Mặc dù Yakitori về cơ bản là một món thịt, nhưng một số nhà hàng ở Nhật Bản phục vụ các phiên bản chỉ làm từ rau củ, một số kết hợp thịt và rau củ, và đôi khi còn có hải sản ở các vùng khác nhau của Nhật Bản.
・Trong những trường hợp này, từ "Yakitori" đôi khi được viết trên thực đơn bằng bảng chữ cái hiragana, không dùng các ký tự Hán (kanji) truyền thống có nghĩa là "thịt nướng".
・Bếp than được sử dụng tại các nhà hàng Yakitori chuyên biệt ở Nhật Bản mang lại hương vị đặc trưng và được yêu thích, nhưng trong các gia đình Nhật Bản, Yakitori thường được làm bằng cách nướng xiên trên chảo rồi nêm muối hoặc sốt phủ.
・Khi xiên thịt và hành, đặt từng miếng lên thớt và cắm xiên xuống qua giữa từng miếng như thể bạn đang đẩy nó vào thớt. Điều này sẽ đảm bảo bạn không đâm vào tay!
・Cắt thịt gà thành miếng nhỏ hơn thay vì lớn hơn sẽ đảm bảo chúng chín đều.
・Hãy đun sôi sốt để làm đặc một chút trước khi đặt xiên vào chảo. Điều này sẽ giúp sốt phủ lên Yakitori dễ dàng hơn.
ĐÁNH GIÁ CỦA TÔI
Đăng ký hoặc đăng nhập miễn phí để gửi đánh giá!
BẮT ĐẦUĐÁNH GIÁ
Hãy là người đầu tiên đánh giá!

Born in 1988 in Kawasaki, Kanagawa Prefecture, I was inspired by my father, a traditional Japanese chef, and learned cooking fundamentals early at my family’s restaurant. After graduating from Senshu University’s Faculty of Law, I worked in sales at Nippon Shokken Co., Ltd., then as a restaurant manager, before completing a professional food coordinator program and starting my career as an independent culinary expert. I hold nine food-related qualifications, including Professional Chef’s License, Sake Sommelier (Kikisake-shi), Certified Sommelier (ANSA), and Vegetable Sommelier, and was the youngest to earn the advanced title of Certified Lecturer in Sake Studies. While rooted in Japanese cuisine that highlights natural flavors, my repertoire spans ethnic, Italian, and organic dishes. In 2015, I joined a project by Japan’s Ministry of Agriculture, Forestry and Fisheries and JICA, promoting Japanese cuisine domestically and in countries such as France, Paraguay, Bangladesh, and Serbia. A passionate triathlete, I have achieved top finishes in domestic competitions, won my age group at the 2018 Tomonoura Triathlon, and represented Japan at the Age Group World Championships in Australia (2018) and Switzerland (2019). Known as “the running chef,” I collaborate with sports brands and health media, advocating the integration of food, health, and sports. Since 2020, I have served as Official Athlete Food Coach for the Japan Para Table Tennis National Team, supporting athletes’ nutrition. In 2022, I became a father and now balance parenthood with my culinary and athletic careers.